Projectcode 25PPS005 Projectleider prof. dr. Ron Gansevoort Projecttype DKF-Health~Holland Public-Private Project Organisatie + UMCG - Afd. Nefrologie Toegekend bedrag € 700.000,00 Startdatum 1-07-2025 Looptijd 48 maanden Status Lopend
Doel
Ten eerste, om bevolkingsonderzoek naar nierziekten richting implementatie te brengen, door thuisscreening op albuminurie te combineren met het bestaande Nederlandse bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Ten tweede, het verder personaliseren van dit bevolkingsonderzoek door nieuwe biomarkers toe te passen.
Samenvatting
Momenteel wordt screening op (chronische) nierschade alleen aanbevolen voor mensen met een verhoogd risico, bijvoorbeeld door hypertensie of diabetes type 2. Helaas worden veel van hen niet of te laat gescreend, ook doordat deze risicofactoren soms nog onbekend zijn. Dit leidt tot late diagnoses, met beperkte behandeleffecten als gevolg. Door nierziekten tijdig op te sporen, kan verergering en de daarmee geassocieerde kans op hart- en vaatziekten beperkt worden. De eerdere NierCheck-studie toonde aan dat vroege opsporing van nierziekten in de algemene bevolking mogelijk is door de mate van albuminurie te bepalen met een urine-thuistest. De deelnamegraad aan de studie was goed en uit vervolgonderzoek onder de deelnemers met albuminurie bleek dat veel van hen onbekende, maar behandelbare, risicofactoren hadden.
Het CASCADE-CKD-project vormt het vervolg op NierCheck en moet screening op nierziekten optimaliseren voor landelijke invoering. Daarvoor zullen de onderzoekers de screening op albuminurie combineren met het bestaande bevolkingsonderzoek darmkanker. Als dat lukt zonder dat dit ten koste gaat van de deelnamegraad, dan zal dit de kosteneffectiviteit van een eventueel toekomstig bevolkingsonderzoek nierziekten ten goede komen. Het buisje voor urineverzameling kan dan immers meegestuurd worden met de materialen voor de darmkankerscreening. De onderzoekers gaan dit evalueren in samenwerking met BVO-NL; de organisatie die het bevolkingsonderzoek darmkanker uitvoert en de nodige infrastructuur voor de deelnemerselectie en het verzenden van de thuistesten in huis heeft. De onderzoekers zullen 10.000 personen van 50-75 jaar uitnodigen voor de studie en vervolgens randomiseren naar 3 screeningsstrategieën: (1) eerst alleen darmkankeronderzoek, 3 maanden later gevolgd door albuminuriescreening, (2) gecombineerde darmkanker- en albuminuriescreening of (3) albuminuriescreening, 3 maanden later gevolgd door het reguliere darmkankeronderzoek.
Na de thuisscreening worden deelnemers met verhoogde albuminewaarden in de urine doorverwezen voor een uitgebreide screening op risicofactoren voor nier-, hart- en vaatziekten. Indien nodig worden ze daarna verwezen naar de huisarts voor behandeling van risicofactoren. Bij afwijkende resultaten van de ontlastingstest voor darmkankerscreening, worden deelnemers zoals gebruikelijk doorverwezen naar het ziekenhuis voor een coloscopie. Uiteindelijk worden de deelnamegraad, opbrengst en kosteneffectiviteit van de screeningsstrategieën vergeleken.
Bovendien willen de onderzoekers uitzoeken of sommige mensen meer baat hebben bij screening dan anderen. Aan de thuisscreening zullen daarvoor 2 nieuwe biomarkers (EGF en Fetuin A) worden toegevoegd die worden gemeten in dezelfde urinetest. Onderzocht wordt of deze biomarkers mensen met risico op nierschade-verergering, die niet gedetecteerd worden op basis van albuminurie, kunnen identificeren én of binnen de groep met albuminurie de mensen met een hoger risico op nierschade-verergering onderscheiden kunnen worden.
De onderzoekers hopen met CASCADE-CKD een belangrijke bijdrage te leveren aan de totstandkoming van bevolkingsonderzoek naar nierziekten .
Trefwoorden
Soort: klinische studie, humaan, preventie
Onderwerp: bevolkingsonderzoek, chronische nierschade, CKD, albuminuriescreening, biomarkers, EGF, Fetuin A